Τετάρτη, 13 Ιουνίου 2012

Τα Δελφικά Παραγγέλματα

 Τα Δελφικά Παραγγέλματα είναι οι εντολές που άφησαν στους Έλληνες οι σοφοί της Αρχαίας Ελλάδας.

Μια πολύτιμη κληρονομιά γνώσης και σοφίας για τις επερχόμενες γενεές.

Οι αρχαίοι Έλληνες ιερείς δεν έδιναν συμβουλές ούτε άκουγαν τις εξομολογήσεις των πιστών, αλλά ασχολούνταν μόνο με την τέλεση των θυσιών και των άλλων ιεροτελεστιών.

Η ηθική εκπαίδευση και καθοδήγηση των πολιτών ξεκινούσε μεν από τους παιδαγωγούς και παιδοτρίβες της νεαρής ηλικίας, αλλά συνεχιζόταν αργότερα στα μαντεία, τα οποία, εκτός από τις χρησμοδοτήσεις τους για τα μελλούμενα και τις θελήσεις των θεών, έδιναν και ένα πλήθος ηθικών παραγγελμάτων και προτροπών συμβουλευτικού χαρακτήρα για τα προβλήματα της καθημερινής ζωής.
 Περίoπτη θέση βέβαια, κατείχε σε όλα αυτά ,το διάσημο σε όλο τον κόσμο Μαντείο των Δελφών, του οποίου τα ομώνυμα ηθικά παραγγέλματα είχαν καταγραφεί στους τοίχους του Προνάου του Ναού του Απόλλωνος,στο υπέρθυρο ή ακόμα και σε διάφορες στήλες που είχαν τοποθετηθεί περιμετρικά στις πλευρές του ναού.

Τα 147 Δελφικά Παραγγέλματα ή Πυθίας Γράμματα, ήταν λιτά αποφθέγματα ελαχίστων λέξεων και ανήκαν στους 7 σοφούς της αρχαιότητας:
 Τον Θαλή τον Μιλήσιο, τον Πιττακό τον Μυτιληναίο, τον Βία τον Πρηνεύ, τον Σόλωνα τον Αθηναίο, τον Κλεόβουλο τον Ρόδιο, τον Περίανδρο τον Κορίνθιο και τον Χίλωνα τον Λακεδαιμόνιο.

Στο αέτωμα του ναού δέσποζαν τα τρία σπουδαιότερα Δελφικά Παραγγέλματα, τα οποία εύκολα μπορούσε να διακρίνει ο πλησιάζων επισκέπτης:

* Κάτω αριστερά το ΓΝΩΘΙ ΣΑΥΤΟΝ (να γνωρίσεις τον εαυτό σου).
* Κάτω δεξιά το ΜΗΔΕΝ ΑΓΑΝ (να κάνεις τα πάντα με μέτρο, αποφεύγοντας την υπερβολή).
* Ανάμεσά τους, στη κορυφή, το περίφημο «ΕΝ ΔΕΛΦΟΙΣ Ε» (ή ΕΙ), για το οποίο ο ιερέας των Δελφών Πλούταρχος έγραψε ολόκληρη πραγματεία («Περί τού έν Δελφοίς Ε»), προσπαθώντας να ερμηνεύσει την απωλεσθείσα σημασία του.
 Ο θαυμασμός των αρχαίων Ελλήνων για τα ανηρτημένα αυτά αποφθέγματα στο Μαντείο των Δελφών ήταν τόσο μεγάλος, ώστε ο λυρικός ποιητής Πίνδαρος (522 π.Χ.) θεωρούσε τους επτά σοφούς, γιους του Ήλιου, που με την ακτινοβολία τους φώτιζαν και καθοδηγούσαν τον άνθρωπο στην οδό της αρετής. 
Αυτά τα σοφά παραγγέλματα χρησιμοποιήθηκαν στην συνέχεια και απο άλλους λαούς , που τα παρουσίασαν σαν “θρησκευτικές εντολές”. (Και οι δέκα εντολές αποτελούν ένα μικρό απόσπασμα
αυτων των παραγγελμάτων, των πιο "πιασάρικων" αν θέλετε.!)

Σας παραθέτουμε τα παραγγέλματα αυτά, όπως οι επισκέπτες της αρχαιότητας αντίκριζαν στους Δελφούς.

“Εν δέ τώ προνάω τά έν Δελφοίς γεγραμμένα, έστιν ώφελήματα άνθρώποις” - Παυσανίας

Διαθήκη των προγόνων μας *ΩΦΕΛΗΜΑΤΑ ΑΝΘΡΩΠΟΙΣ ΕΙΣ ΒΙΟΝ* είναι τα παρακάτω παραγγέλματα , πολύτιμη κληρονομιά για τις επερχόμενες γενεές .

 Αριθμούνται σε 145 και αποτελούνται από 2 εως 5 λέξεις εμποτισμένες με σοφία . Οι σοφοί που τα παρέδωσαν είναι οι Θαλής ο Μιλήσιος, Πιττακός ο Μυτιληναίος, Βίας ο Πρηνεύς, Σόλων ο Αθηναίος, Κλεόβουλος ο Ρόδιος, Περίανδρος ο Κορίνθιος, Χίλων ο Λακεδαιμόνιος και ήσαν χαραγμένα στους Δελφούς , στον πρόσθιο τοίχο του Πρόναου ή επί των παραστάδων της πύλης του μεγάλου ναού ή επί του υπέρθυρου ή επί των πολλών στηλών, που είχαν τοποθετηθεί στις πλευρές του ναού περιμετρικά .
Επιπλέον 2 παραγγέλματα βρεθήκαν στον πρόναο του Ναού του Απόλλωνος στους Δελφούς (*ΓΝΩΘΙ ΣΑΥΤΟΝ* και *ΜΗΔΕΝ ΑΓΑΝ* , εκατέρωθεν του ιερού γράμματος *Ε*) .
Δελφικά Παραγγέλματα Σοφών
*ΕΠΟΥ ΘΕΩ* . Να ακολουθούμε τον Θεό .
*ΘΕΟΥΣ ΣΕΒΟΥ* . Να σεβόμαστε τους θεούς .
*ΓΟΝΕΙΣ ΑΙΔΟΥ* : Να σεβόμαστε τους γονείς μας .
*ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟΝ ΑΙΔΟΥ* . Να σεβόμαστε τους μεγαλύτερους .
*ΙΚΕΤΑΣ ΑΙΔΟΥ* . Να σεβόμαστε αυτούς που μας ικετεύουνε .
*ΣΕΑΥΤΟΝ ΑΙΔΟΥ* . Να σεβόμαστε τον εαυτό μας .
*ΦΟΝΟΥ ΑΠΕΧΟΥ* . Να μη φονεύουμε .
*ΟΡΚΩ ΜΗ ΧΡΩ* . Να μην ορκιζόμαστε (να είμαστε αξιόπιστοι χωρίς να ορκιζόμαστε σε Θεούς) .
*ΟΥΣ ΤΡΕΦΕΙΣ, ΑΓΑΠΑ* . Να αγαπάμε αυτούς που τρέφουμε (παιδιά μας και γενικά την οικογένειά μας) .
*ΕΣΤΙΑΝ ΤΙΜΑ* . Να τιμάμε το σπίτι μας .
*ΓΑΜΟΥΣ ΚΡΑΤΕΙ* . Να σεβόμαστε (διαφυλάτουμε) τον γάμο μας .
*ΓΑΜΕΙΝ ΜΕΛΛΟΝ ΚΑΙΡΟΝ ΓΝΩΘΙ* . Να παντρεύομαστε την κατάλληλη στιγμή .
*ΕΞ ΕΥΓΕΝΩΝ ΓΕΝΝΑ* . Να προσπαθούμε να συγγενεύσουμε με καλούς ανθρώπους .
*Ο ΜΕΛΛΕΙΣ ΔΟΣ* . Να δίνουμε φροντίδα (αγάπη) σε όσους νοιαζόμαστε .
*ΗΤΤΩ ΥΠΕΡ ΔΙΚΑΙΟΥ* να μαχόμαστε (ή να καταβαλλόμαστε) για το δίκαιο , το καλό, το σωστό, το χρήσιμο .
*ΦΡΟΝΕΙ ΘΝΗΤΑ* . Να σκεφτόμαστε όπως αρμόζει σε θνητούς (όχι ως Θεοί) .
*ΕΥ ΠΑΣΧΕ ΘΝΗΤΟΣ* . Να υπομένουμε ότι συμβεί ως θνητοί .
*ΑΡΧΕ ΣΕΑΥΤΟΥ* . Να κυριαρχούμε (επιβαλλόμαστε) του εαυτού μας (αυτοπειθαρχία) .
*ΘΥΜΟΥ ΚΡΑΤΕΙ* : Να συγκρατούμε το θυμό μας .
*ΟΜΙΛΕΙ ΠΡΑΩΣ* . Να ομιλούμε με πραότητα (ηρεμία) .
*ΗΔΟΝΗΣ ΚΡΑΤΕΙΝ* . Να είμαστε εγκρατείς (όχι ηδονολάτρες) .
*ΓΛΩΤΤΑΝ ΙΣΧΕ* . Nα συγκρατούμε την γλώσσα μας .
*ΓΛΥΤΤΗΣ ΑΡΧΕ* . Να κυριαρχούμε στην γλώσσα μας .
*ΜΗ ΘΡΑΣΥΝΟΥ* . Μην είμαστε θρασείς .
*ΑΡΡΗΤΑ ΜΗ ΛΕΓΕ* . Μην αποκαλύπτουμε μυστικά .
*ΛΕΓΕ ΕΙΔΩΣ* . : Να λέμε ότι γνωρίζουμε (να διακρίνουμε που θα μιλάμε).
*ΟΦΘΑΛΜΟΥ ΚΡΑΤΕΙ* .Να ελέγχουμε ότι βλέπουμε .
*ΠΙΝΩΝ ΑΡΜΟΖΕΣ* . Όταν πίνουμε να είμαστε συγκρατημένοι .
*ΑΚΟΥΣΑΣ ΝΟΕΙ* . Να κατανοούμε αφού ακούσουμε (να αντιλαμβανόμαστε με τα μάτια του νου) .
*ΦΡΟΝΗΣΙΝ ΑΣΚΕΙ* . να καλλιεργούμε την σκέψη , νου μυαλό....
*ΜΕΛΕΤΕΙ ΤΟ ΠΑΝ* . Να μελετάμε τα πάντα .
*ΒΟΥΛΕΥΟΥ ΧΡΟΝΩ* . Να σκεπτόμαστε τα χρήσιμα .
*ΓΝΟΥΣ ΠΡΑΤΤΕ* . Να
πράττουμε με επίγνωση (μετά λογικού γνώση) . Να πράττουμε με αυτογνωσία .
*ΠΑΣΙ ΔΙΑΛΕΓΟΥ*. Να συνδιαλεγόμαστε με όλους .
*ΑΚΟΥΕ ΠΑΝΤΑ* . Να ακούμε τα πάντα .
*ΑΚΟΥΩΝ ΟΡΑ* . Όταν ακούμε βλέπουμε .
*ΔΟΞΑΝ ΔΙΩΚΕ* . Να επιδιώκουμε (την δόξα ή) να γνωρίζουμε και άλλες γνώμες .
*ΔΟΞΑΝ ΜΗ ΛΕΙΠΕ* . Να μην υποτιμούμε την δόξα .
*ΚΑΛΟΝ ΤΟ ΛΕΓΕ* . Να λέμε το ορθό, το δίκαιο, την αλήθεια .
*ΕΥΛΟΓΕΙ ΠΑΝΤΑΣ* Να λέμε καλά λόγια για όλους .
*ΟΣΙΑ ΚΡΙΝΕ* . Να κρίνουμε με αγιότητα .
*ΕΥΓΕΝΕΙΑΝ ΑΣΚΕΙ* . Να είμαστε ευγενείς ή να έχουμε ευγενική ψυχή) .
*ΦΙΛΟΦΡΟΝΕΙ ΠΑΣΙΝ* . Να αγαπάμε τους πάντες (ανθρώπους) και τα πάντα .
*ΕΥΠΡΟΣΗΓΟΡΟΣ ΓΙΝΟΥ* . Να είμαστε ευπροσήγοροι (παρηγορητικοί) .
*ΕΥΦΗΜΟΣ ΙΣΘΙ* . Να έχουμε καλή φήμη .
*ΕΥΦΗΜΙΑΝ ΑΣΚΕΙ* . Να χρησιμοποιούμε την καλή μας φήμη (προκειμένου να επηρεάσουμε καταστάσεις) .
*ΦΥΛΑΚΗΝ ΠΡΟΣΕΧΕ* Να είμαστε σε εγρήγορση (να μην εφησυχαζόμαστε , να είμαστε σε επιφυλακή) .
*ΟΜΟΙΟΙΣ ΧΡΩ* . Να συναναστρεφόμαστε με τους όμοιους μας .
*ΟΡΑ ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ* Να κοιτάμε (προνοούμε) το μέλλον μας .
*ΥΒΡΙΝ ΜΙΣΕΙ* . Να μην βρίζουμε ή να μισούμε την ύβρη
*ΕΥΧΟΥ ΔΥΝΑΤΑ* . Να ευχόμαστε με όλη τη δύναμη της ψυχής μας (αληθινά) .
*ΧΡΗΣΜΟΥΣ ΘΑΥΜΑΣΕ* . Να εκτιμούμε τους χρησμούς .
*ΦΙΛΟΙΣ ΒΟΗΘΕΙ* . Να βοηθάμε τους φίλους (αυτούς που αγαπάμε) .
*ΦΙΛΙΑΝ ΑΓΑΠΑ* . Να αγαπάμε την φιλία (γενικά να επιδιώκουμε να αγαπάμε) .
*ΦΙΛΟΙΣ ΕΥΝΟΕΙ* . Να ευνοούμε (βοηθάμε) τους φίλους (ή να ευνοούμε τις προσπάθειες αυτών που αγαπάμε) .
*ΦΙΛΙΑΝ ΦΥΛΑΤΤΕ* . Να φυλάττουμε (ή να διαφυλάτουμε την αγάπη που έχουμε) τη φιλία .
*ΦΙΛΩ ΧΑΡΙΖΟΥ* . Να είμαστε πάντα διαθέσιμοι στους φίλους μας (ή σε αυτούς που αγαπάμε) .
*ΝΕΩΤΕΡΟΝ ΔΙΔΑΣΚΕ* . Να διδάσκεις τους νεότερους (να μεταδίδουμε την γνώση στους νεότερους) .
*ΥΙΟΥΣ ΠΑΙΔΕΥΕ* . Να εκπαιδεύουμε (μορφώνουμε) τους γιους (παιδιά) μας .
*ΣΟΦΙΑΝ ΖΗΤΕΙ* . Να αναζητούμε την σοφία ή να είμαστε φιλομαθείς (φίλοι της σοφίας) . 
*ΜΑΝΘΑΝΩΝ ΜΗ ΚΑΜΝΕ* . Να μην κουραζόμαστε να μαθαίνουμε . 
*ΓΝΩΘΙ ΜΑΘΩΝ* . Να γνωρίζουμε αφού μάθουμε (να αποκτάς γνώση , να γνωρίζεις από τις εμπειρίες) .
*ΣΟΦΟΙΣ ΧΡΩ* . Να συναναστρεφόμαστε με σοφούς ή να χρησιμοποιούμε την σοφία τους .
*ΦΙΛΟΣΟΦΟΣ ΓΙΝΟΥ* . Να γίνουμε φιλόσοφοι (ή αγαπάμε την σοφία) .
*ΣΑΥΤΟΝ ΙΣΘΙ* . Να μην χάνουμε τον εαυτό μας (να είμαστε ο εαυτός μας, να μην υποκρινόμαστε) .
*ΓΝΩΘΙ ΣΑΥΤΟΝ* . Να γνωρίζουμε τον εαυτό μας (πρώτα) .
*ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΑΝΤΕΧΟΥ* . Να προσηλωνόμαστε στην εκπαίδευσή μας και να υπομένουμε τις δυσκολίες της
*ΗΘΟΣ ΔΟΚΙΜΑΖΕ* . Να επιδοκιμάζεις το ήθος .
*ΤΕΧΝΗ ΧΡΩ* . Να ασκούμε ή να χρησιμοποιούμε την τέχνη .
*ΕΥΕΡΓΕΣΙΑΣ ΤΙΜΑ* . Να εκτιμούμε (τιμούμε) το καλό (ή τις ευεργεσίες) που μας δίδονται .
*ΑΓΑΘΟΥΣ ΤΙΜΑ* . Να τιμούμε τους αγαθούς (τις καλές πράξεις των άλλων) .
*ΕΠΑΙΝΕΙ ΑΡΕΤΗΝ* . Να επαινούμε την αρετή (ή τον ενάρετο) .
*ΤΥΧΗΝ ΝΟΜΙΖΕ* Να έχουμε κατά νου *το τυχαίο* που θα συμβεί (πρόληψη) . 
*ΤΥΧΗ ΜΗ ΠΙΣΤΕΥΕ* . Να μην πιστεύουμε στην τύχη ( στα τυχερά παιχνίδια) ή να μην γινόμαστε τυχοδιώκτες .
*ΤΥΧΗΝ ΣΤΕΡΓΕ* . Να συμφωνούμε (αποδεχόμαστε) με την ειμαρμένη μας (τα μοιραία γεγονότα-ατυχίες της ζωής μας) .
*ΕΓΓΥΗΝ ΦΕΥΓΕ* . Να αποφεύγουμε να εγγυόμαστε για κάποιον ή για κάτι .
*ΧΑΡΙΝ ΕΚΤΕΛΕΙ* . Να κάνουμε χάρες .
*ΕΥΤΥΧΙΑΝ ΕΥΧΟΥ* . Να ευχόμαστε ευτυχία .
*ΟΝΕΙΔΟΣ ΕΧΘΑΙΡΕ* . Να εχθρεύεσαι τον χλευασμό .
*ΥΒΡΙΝ ΑΜΥΝΟΥ* . Να προφυλάσσεσαι από την ύβρη .
*ΛΕΓΕ ΠΡΑΤΤΕ ΔΙΚΑΙΑ* : Να πράττουμε δίκαια (στα έργα μας) .
*ΚΡΙΝΕ ΔΙΚΑΙΑ* . Να κρίνουμε δίκαια ή να είμαστε δίκαιοι στην κριτική μας .
*ΑΔΙΚΕΙΝ ΜΙΣΕΙ* . Να μισούμε την αδικία . 
*ΚΡΙΤΗΝ ΓΝΩΘΙ* . Να γνωρίζουμε τον κριτή μας .
*ΑΔΩΡΟΔΟΚΗΤΟΣ ΔΙΚΑΖΕ* . Να δικάζουμε χωρίς δωροδοκία 
*ΑΙΤΙΩ ΠΑΡΟΝΤΑ* . Να αιτιολογούμε όσα μας συμβαίνουν .
*ΥΙΟΙΣ ΜΗ ΚΑΤΑΘΑΡΡΕΙ* . Μην αποκαρδιώνουμε τα παιδιά μας . 
*ΚΟΙΝΟΣ ΓΙΝΟΥ* . Να είμαστε κοινωνικοί (όχι απομονωμένοι) .
*ΑΠΟΚΡΙΝΟΥ ΕΝ ΚΑΙΡΩ* . Να αποκρινόμαστε τον κατάλληλο καιρό .
*ΠΡΑΤΤΕ ΑΜΕΤΑΝΟΗΤΩΣ* . Να πράττουμε με σιγουριά (δίχως αμφιβολίες) .
*ΕΛΠΙΔΑ ΑΙΝΕΙ* . Να δοξάζεις την ελπίδα (να μην απογοητευόμαστε ή να μην χάνουμε την ελπίδα μας) .
 *ΤΩ ΒΙΩ ΜΑΧΟΥ* . Να μαχόμαστε (αγωνιζόμαστε) για τη ζωή .
*ΑΤΥΧΟΥΝΤΙ ΣΥΝΑΧΘΟΥ* . Να συμπάσχουμε με το δυστυχή .
*ΧΡΟΝΟΥ ΦΕΙΔΟΥ* . Να εκμεταλλεύομαστε τον χρόνο μας .
*ΠΕΡΑΣ ΕΠΙΤΕΛΕΙ ΜΗ ΑΠΟΔΕΙΛΙΩΝ* . Μη διστάζουμε να τελειώνουμε ότι αρχίζουμε .
*ΕΠΙΤΕΛΕΙ ΣΥΝΤΟΜΩΣ* .
 Να πληρώνουμε (τελειώνουμε) αμέσως ή χωρίς αναβολή .
*ΚΑΙΡΟΝ ΠΡΟΣΔΕΧΟΥ* . Να δεχόμαστε τον χρόνο .
*ΓΗΡΑΣ ΠΡΟΣΔΕΧΟΥ* . Να αποδεχόμαστε το γήρας .


πηγή:hellenicfalanx.blogspot.gr